Post ऑफिसची नवीन योजना; मिळणार एवढे व्याज

पोस्ट ऑफिसच्या अल्पबचत योजनांमध्ये राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्राचाही ( NSC ) समावेश आहे. या योजनेत चांगल्या व्याजासह कर सवलतीचा फायदा ग्राहकाला मिळतो. ही गुंतवणूक तुमच्या फायद्याची ठरते.

गुंतवणुकीचे अनेक पर्याय सध्या देशात उपलब्ध आहेत. यात एलआयसी, बॅंकेत फिक्स डिपॉझिट, शेअर बाजार, रिअल इस्टेट असे अनेक पर्याय आहेत. असे अनेक पर्याय उपलब्ध असतांना सर्वात भरवशाचा पर्याय म्हणून टपाल खात्याच्या (Post Office) राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्राचाही (NSC) समावेश आहे. पोस्टाच्या अल्पबचत योजनेत गुंतवणुकीचा पर्याय हा सर्वात सुरक्षित आणि परतावा देणारा मानण्यात येतो. बँकेतील योजनेत पैसा गुंतववल्यास आणि बँक दिवाळखोरीत गेल्यास तुम्हाला पाच लाखांची नुकसान भरपाई मिळेल, जर तुम्हची गुंतवलेली रक्कम जास्त असली तरी. मात्र टपाल खात्याला सरकारचे संरक्षण आहे. त्यामुळे टपाल खात्यातील गुंतवणूक सुरक्षित आणि चांगला परतावा देणारी आहे. या बचत योजनेत कमीत कमी रक्कमेपासून सुरुवात करता येते.

NSC च्या खरेदीवर कोणतीही मर्यादा नाही. एखादी व्यक्ती कितीही NSC खरेदी करू शकते. मात्र, गुंतवणूक करण्यासाठी किमान रक्कम 1 हजार रुपये आहे.
– आयकर कायदा 1961 च्या कलम 80C अंतर्गत NSC मध्ये गुंतवलेल्या मुद्दलावर 1.5 लाख कर. पर्यंत सवलत मिळते
– व्याज दरवर्षी जमा केले जाते, परंतु कोणत्याही टीडीएसची कपात न करता केवळ परिपक्वतेच्या वेळीच व्याज गुंतवणूकदाराला दिले जाते.
– राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्रे 100 रुपये, 500 रुपये, रुपये 1000, रुपये 5000 आणि 10,000 रुपयांच्या मूल्यांमध्ये जारी केली जातात..
– तुम्ही सर्व प्रमुख बँका आणि बिगर बँकिंग वित्तीय संस्थांमध्ये कर्जासाठी NSC गहाण ठेवू शकता. यामध्ये गुंतवणूकदार किंवा गुंतवणूकदार स्वत: त्याच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याला नॉमिनेट करू शकतात.
– अल्पवयीन व्यक्तीच्या नावावर देखील प्रमाणपत्रे खरेदी केले जाऊ शकतात.
– पहिल्या 4 वर्षांसाठी NSC मधून मिळालेले वार्षिक व्याज पुन्हा गुंतवले जाते. मात्र, 5 व्या वर्षीचे व्याज पुन्हा गुंतवले जाऊ शकत नाही.
– NSC एका पोस्ट ऑफिसमधून दुसऱ्या पोस्ट ऑफिसमध्ये किंवा व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे सहजपणे हस्तांतरित केले जाऊ शकते
– तुमचे मूळ प्रमाणपत्र हरवले, चोरीला गेले, नष्ट झाले किंवा खराब झाले तर तुम्हाला डुप्लिकेट राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र देखील मिळते. यासाठी तुम्हाला फक्त एक फॉर्म भरावा लागेल आणि तो पोस्ट ऑफिसमध्ये जमा करावा लागेल.
– NSC चा मॅच्युरिटी कालावधी 5 वर्षे आहे. मात्र, गुंतवणूकदाराचा अचानक मृत्यू झाल्यास या मुदतीपूर्वी त्याचा वारसदार गुंतवणूक काढू शकतो.

NSC कसे खरेदी करावे
राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र खरेदी करण्याचे तीन मार्ग आहेत.

एकट्याचे प्रमाणपत्र
या अंतर्गत एखादी व्यक्ती स्वतःसाठी किंवा अल्पवयीन व्यक्तीच्या वतीने पालक म्हणून राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र खरेदी करू शकते.

संयुक्त धारक प्रमाणपत्र
यामध्ये दोन गुंतवणूकदार मिळून राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्रे खरेदी करतात आणि मुदत संपल्यानंतर मिळणारी रक्कम दोघांना समान दिली जाते.

संयुक्त ‘बी’ प्रमाणपत्र
हे प्रमाणपत्र देखील दोन लोकांनी मिळून विकत घेतले जाते. मात्र, यामध्ये मॅच्युरिटी रक्कम फक्त एकालाच दिली जाते.

गुंतवणूक करण्यासाठी अटी
– सर्व भारतीय नागरिक या योजनेत गुंतवणूक करू शकतात.
– प्रौढ व्यक्ती वैयक्तिकरित्या किंवा संयुक्तपणे (3 प्रौढ), 10 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे अल्पवयीन किंवा अल्पवयीनांच्या वतीने पालक योजनेमध्ये गुंतवणूक करू शकतात.
– कोणताही अनिवासी भारतीय ( एनआरआय) नवीन एनएससी खरेदी करू शकत नाही. मात्र, एनआरआय होण्यापूर्वी त्यांच्याकडे एनएससी असल्यास ते परिपक्व होईपर्यंत ते कायम ठेवू शकतात.
– ट्रस्ट आणि हिंदू अविभक्त कुटुंबे गुंतवणूक करू शकत नाहीत.
– हिंदू अविभक्त कुटुंबाचे प्रमुख फक्त स्वतःच्या नावाने एनएससीमध्ये गुंतवणूक करू शकतात.

कर सूट
– NSC मधील गुंतवणुकीवर आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 80C अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांपर्यंतची कर सूट मिळते.
– गुंतवणुकीवर मिळणाऱ्या व्याजावर चार वर्ष कर आकारला जात नाही.
– पाचव्या वर्षी मिळालेल्या व्याजावर मात्र कर आकारला जातो.
– NSC वर टी़डीएसही कापला जात नाही.

राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्रांवर कर्ज
– फक्त भारतीय नागरिक एनएससीच्या बदल्यात कर्जासाठी अर्ज करू शकतात.
– सध्या कर्जाची सुविधा काही आघाडीच्या खाजगी आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांद्वारे दिली जात आहे.
– कर्जाच्या परतफेडीचा कालावधी हा योजना योजना संपण्यास किती कालावधी शिल्लक राहिला आहे यावर अवलंबून असतो.
– कर्जाचा व्याजदर अर्जदाराच्या क्रेडिट प्रोफाइलवर आणि बँकेवर अवलंबून असतो.

व्याज दर

पोस्ट ऑफिसच्या राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र योजनेत सध्या 6.8 टक्के व्याजदर मिळते. यातील व्याज चक्रवाढ दराने मिळते. योजनेचा कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर व्याजासहित रक्कम मिळते. 1000 रुपयांच्या गुंतवणुकीवर पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर 1389.49 रुपये होते.

गुंतवणूक रक्कम

या अल्पबचत योजनेत किमान 1000 रुपयांची गुंतवणूक करता येईल. व्यक्तीला 100 रुपयांच्या पटीत गुंतवणूक करता येते. गुंतवणुकीवर कुठलीही अधिकत्तम मर्यादा नाही

खाते कोण उघडू शकेल?
नॅशनल सेव्हिंग्ज सर्टिफिकेटमध्ये एक ज्येष्ठ व्यक्ती, तीन ज्येष्ठ व्यक्ती मिळून संयुक्त खाते उघडता येईल. याशिवाय या योजनेत सज्ञान नसलेल्या व्यक्ती अथवा लहान मुले पालकांच्या देखरेखीखाली खाते उघडू शकता. या योजनेअंतर्गत 10 वर्षांवरील अल्पवयीन मुलालाही स्वतःच्या नावावर खाते उघडता येणार आहे.

योजना कालावधी
या अल्पबचत योजनेत गुंतवलेली रक्कम ठेवीच्या तारखेपासून पाच वर्षांचा कालावधी पूर्ण झाल्यावर व्याजासह परत मिळते.

योजनेची इतर वैशिष्ट्ये
या योजनेअंतर्गत कितीही खाती उघडता येतील.
या योजनेतील गुंतवणुकीच्या रकमेवर आयकर कायद्याच्या कलम 80 सी अंतर्गत वजावटीसाठी दावा करता येतो.
नॅशनल सेव्हिंग्ज सर्टिफिकेटमध्ये 5 वर्षांच्या मुदतीपूर्वीच खाते बंद करता येईल.
यामध्ये एकल खातेदाराचा मृत्यू झाल्यास किंवा संयुक्त खात्यातील सर्व खातेदारांच्या मृत्यूनंतर खाते बंद करता येते.

याशिवाय कोर्टाच्या आदेशानुसार खातेही बंद करता येईल.